Trong thời đại mà mỗi thương hiệu đều đang nỗ lực hiện diện và tạo dấu ấn trên môi trường số, việc truyền thông không còn đơn giản là chạy quảng cáo hay đăng bài thật nhiều trên fanpage. Marketer hiện đại cần một chiến lược tổng thể, hệ thống và linh hoạt – và đó chính là lý do mô hình PESO ra đời.
Bạn có thể đọc thêm về bài tổng hợp số liệu Báo cáo Digital Việt Nam 2025 của We Are Social & Meltwater
Mô hình PESO là gì?
PESO là từ viết tắt của Paid – Earned – Shared – Owned Media, đại diện cho bốn nhóm kênh truyền thông chính trong chiến lược marketing hiện đại. Mô hình này được sử dụng rộng rãi trong các chiến dịch truyền thông nhằm xác định rõ ràng vai trò của từng kênh và tối ưu hóa hiệu quả tiếp cận, lan tỏa thông điệp, xây dựng thương hiệu bền vững.
Paid Media – Kênh trả phí để tiếp cận đúng đối tượng
Paid Media là các hình thức bạn phải chi trả để phân phối nội dung đến người dùng. Đây là kênh giúp thương hiệu nhanh chóng mở rộng độ phủ, tiếp cận đúng tệp khách hàng mục tiêu.
Ví dụ điển hình của Paid Media gồm:
- Quảng cáo Facebook Ads, Google Ads
- Booking KOLs, KOCs
- Bài PR có trả phí trên báo chí
Paid Media phù hợp với những chiến dịch cần sự bùng nổ trong ngắn hạn, giúp tăng nhận diện thương hiệu hoặc thúc đẩy doanh số ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu chỉ phụ thuộc vào kênh này mà thiếu sự phối hợp với các nhóm còn lại, bạn dễ rơi vào tình trạng “đốt tiền mà không xây được nền tảng lâu dài”.
Earned Media – Sự lan tỏa tự nhiên từ cộng đồng
Earned Media là những nội dung bạn không phải chi trả, nhưng lại được cộng đồng tạo ra và chia sẻ tự nguyện, thường nhờ vào chất lượng sản phẩm, dịch vụ hoặc thông điệp hấp dẫn.
Các dạng Earned Media phổ biến:
- Bài review chân thực từ khách hàng
- Phóng sự, tin tức từ báo chí uy tín
- Lời giới thiệu từ người tiêu dùng
Earned Media thường có mức độ tin cậy cao, bởi thông tin xuất phát từ trải nghiệm thực tế, không mang tính quảng cáo rõ ràng. Đây là nhóm kênh mang lại giá trị thương hiệu lâu dài, tạo uy tín và thúc đẩy hành vi mua hàng một cách tự nhiên.
Shared Media – Sức mạnh lan truyền qua mạng xã hội
Shared Media là những nội dung mà người dùng chủ động chia sẻ, tương tác trên nền tảng mạng xã hội. Khác với Earned Media vốn thiên về báo chí và cộng đồng chuyên môn, Shared Media thể hiện rõ nét cách thương hiệu giao tiếp và đồng hành với khách hàng.
Hình thức của Shared Media:
- Comment, share, story, mention
- Duet, remix video (trên TikTok)
- Tương tác trong các chiến dịch viral
Chiến lược Shared Media hiệu quả không chỉ giúp tăng độ phủ mà còn tạo ra sự kết nối cảm xúc với người dùng. Đây là mảnh đất màu mỡ để marketer khai thác các chiến dịch nhân văn, hài hước, sáng tạo và mang tính cộng đồng cao.
Owned Media – Tài sản truyền thông thuộc về bạn
Owned Media là những kênh thuộc sở hữu và do chính thương hiệu kiểm soát, như website, fanpage, email, blog cá nhân. Đây là tài sản truyền thông có giá trị lâu dài, giúp bạn chủ động quản lý nội dung, hình ảnh, thông điệp và xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng.
Các nền tảng Owned Media tiêu biểu:
- Website bán hàng hoặc blog thương hiệu
- Kênh email marketing
- Kênh YouTube, TikTok chính thức
- Fanpage, group cộng đồng
Đầu tư vào Owned Media chính là cách xây dựng nền móng vững chắc cho thương hiệu. Đây là nơi bạn dẫn dắt khách hàng từ nhận diện đến hành động, từ đó tăng tỷ lệ chuyển đổi và nuôi dưỡng khách hàng trung thành.
Vì sao marketer cần áp dụng mô hình PESO?
Trong thực tế, rất nhiều marketer đang “làm truyền thông” theo kiểu cảm tính: chạy quảng cáo khi cần tăng tương tác, đăng bài theo cảm hứng, tổ chức minigame để giữ chân người dùng. Nhưng nếu thiếu một chiến lược tổng thể, mọi nỗ lực đó sẽ rời rạc, thiếu hiệu quả, và khó mang lại kết quả lâu dài.
Mô hình PESO giúp marketer:
- Phân loại rõ ràng các kênh truyền thông đang sử dụng
- Biết mình đang mạnh ở đâu, yếu ở đâu
- Phối hợp các kênh theo từng giai đoạn chiến dịch
- Xây dựng chiến lược truyền thông có hệ thống, bền vững
Việc đặt toàn bộ hoạt động truyền thông lên mô hình PESO giống như soi gương toàn diện: bạn không chỉ thấy phần đang làm tốt, mà còn phát hiện các “lỗ hổng” đang bỏ lỡ – để từ đó tối ưu toàn bộ chiến dịch marketing.
Hướng dẫn xây dựng chiến lược truyền thông theo mô hình PESO
Để triển khai hiệu quả, bạn có thể tham khảo quy trình 4 bước dưới đây:
Bước 1: Đánh giá hiện trạng truyền thông
- Bạn đang sử dụng những kênh nào?
- Phân loại các kênh theo mô hình PESO
- Đánh giá hiệu quả của từng nhóm (về reach, tương tác, chi phí, độ tin cậy…)
Bước 2: Xác định mục tiêu chiến dịch
- Tăng nhận diện thương hiệu? → Tập trung Paid + Shared Media
- Tạo niềm tin, uy tín? → Tăng cường Earned Media
- Duy trì khách hàng cũ? → Phát triển Owned Media
Bước 3: Phối hợp kênh truyền thông linh hoạt
Một chiến dịch thành công không chỉ nằm ở việc bạn dùng kênh nào, mà là dùng kênh nào cho đúng thời điểm, đúng mục tiêu. Ví dụ:
| Giai đoạn | Kênh chính yếu |
|---|---|
| Khởi động | Paid + Shared |
| Tạo độ tin cậy | Earned |
| Chốt sale | Owned + Paid |
| Nuôi dưỡng | Owned |
Bước 4: Đo lường và tối ưu
Sử dụng các công cụ đo lường như Google Analytics, Meta Insights, CRM… để đánh giá hiệu quả từng nhóm kênh và điều chỉnh linh hoạt theo thời gian.
Kết luận
Mô hình PESO không chỉ là một lý thuyết marketing, mà là kim chỉ nam thực tiễn giúp marketer hiện đại xây dựng chiến dịch hiệu quả, khoa học và tiết kiệm nguồn lực. Thay vì “làm mò” và chạy theo trend, bạn hoàn toàn có thể chủ động thiết kế chiến lược truyền thông phù hợp với mục tiêu thương hiệu, nhờ vào sự phối hợp khéo léo giữa Paid – Earned – Shared – Owned Media.
Hãy bắt đầu bằng việc đặt toàn bộ chiến dịch của bạn lên mô hình PESO hôm nay – và bạn sẽ bất ngờ với những gì mình còn thiếu và có thể làm tốt hơn!
Để bắt đầu hành trình đó bạn có thể tham khảo khóa học marketing tại Polycantho, hãy để Polycantho đồng hành cùng bạn trên con đường thành công
